جرثقیل سقفی چیست؟

جرثقیل سقفی (Overhead/Bridge Crane) یک سیستم بالابری و جابه‌جایی بار است که روی سازه سوله/کارخانه نصب می‌شود و بار را در سه راستا حرکت می‌دهد:

1. بالا/پایین (Hoist)
2. چپ/راست روی پل (حرکت ترولی)
3. طولی سالن روی ریل‌ها (حرکت پل روی ران‌وی)

این ساختار باعث می‌شود فضای کف سالن اشغال نشود و بارهای سنگین با کنترل دقیق جابه‌جا شوند.

انواع جرثقیل سقفی (طبقه‌بندی کاربردی)

1) جرثقیل سقفی تک پل (Single Girder)

• مناسب برای ظرفیت‌های سبک تا متوسط و دهانه‌های معمول
• هزینه ساخت و نصب پایین‌تر
• تعمیرات ساده‌تر و وزن سازه کمتر

کاربردها: کارگاه‌های تولیدی، انبارها، خطوط مونتاژ سبک، صنایع غذایی/دارویی (با طراحی مناسب)

2) جرثقیل سقفی دو پل (Double Girder)

• مناسب برای ظرفیت‌های بالا، دهانه‌های بزرگ، و کار سنگین
• امکان نصب تجهیزات بیشتر (کابین اپراتور، هوک کمکی، سرعت‌های چندگانه)
• پایداری و سختی سازه بالاتر

کاربردها: فولاد و ریخته‌گری، صنایع سنگین، قالب‌سازی بزرگ، پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها، صنایع معدنی

3) جرثقیل سقفی آویز (Under Running / Suspension)

• پل از زیر تیرهای مسیر حرکت آویزان می‌شود
• مناسب جایی که سازه اجازه ران‌وی معمول را نمی‌دهد یا نیاز به پوشش خاص داریم
• معمولاً ظرفیت محدودتر از Top Running

4) جرثقیل دروازه‌ای و نیم‌دروازه‌ای (Gantry / Semi-Gantry)

اگر امکان نصب روی ستون‌های سالن نباشد یا کار در فضای باز باشد:

• دروازه‌ای: روی پایه‌ها حرکت می‌کند
• نیم‌دروازه‌ای: یک سمت روی ریل زمینی و سمت دیگر روی ستون/ران‌وی

5) جرثقیل بازویی ستونی/دیواری (Jib Crane)

جرثقیل سقفی کلاسیک نیست، اما در دسته تجهیزات بالابری داخل سالن زیاد کنار جرثقیل سقفی استفاده می‌شود (برای ایستگاه‌های کاری مشخص).